Ваенны пераварот у Гвінеі (2021)

Ваенны пераварот у Гвінеі 2021 года — пераварот, здзейснены Узброенымі сіламі Гвінеі 5 верасня 2021 года.

ПерадумовыПравіць

Альфа Кандэ — першы прэзідэнт Гвінеі з моманту яе незалежнасці, які быў абраны з дапамогай прэзідэнцкіх выбараў[1]. Да гэтага ў краіне дзейнічала аўтакратыя[2].

У 2015 годзе Кандэ быў пераабраны[3][4].

Да 2020 года прэзідэнт Гвінеі не мог пераабірацца больш за два разы, аднак канстытуцыйны рэферэндум павялічыў тэрмін паўнамоцтваў кіраўніка дзяржавы, у выніку чаго Кандэ атрымаў права пераабірацца яшчэ 2 разы[5].

Альфа Кандэ перамог на выбарах 2020 года[6], пасля чаго рушылі ўслед пратэсты і абвінавачванні ў фальсіфікацыі вынікаў[7].

Гвінейскія апазіцыянеры падвяргаліся рэпрэсіям — Мамадэ Кандэ быў арыштаваны ў студзені 2021 года, а лідар партыі Саюз дэмакратычных сіл Гвінеі памёр у турме[8].

У пачатку 2021 года рэзка выраслі цэны на муку, збожжа і цукар[9]. Урад паспрабаваў усталяваць больш высокую цану на хлеб, аднак на фоне абурэння наконт гэтага ўказа ўрад адмовіўся ад павышэння коштаў[10], што прывяло да недахопу хлеба, паколькі пякарні адмовіліся вырабляць хлеб за фіксаваную цану 2500 франкаў за бохан[11], пасля чаго цана была павышана да 4000 франкаў, што зноў выклікала незадаволенасць грамадскасці[12].

Летам 2021 года былі павышаны падаткі, узраслі цэны на бензін, было зменшана фінансаванне ваенных сіл у карысць прэзідэнцкіх службаў[13].

Ход падзейПравіць

5 верасня 2021 года каля 8 гадзін раніцы каля прэзідэнцкага палаца ў горадзе Канакры пачулася стральба, на вуліцах з’явіліся ваенныя, якія заклікалі мясцовых жыхароў неадкладна вярнуцца ў сваё жыллё[14].

Мяцежнікамі быў перакрыты мост у раён Калум, дзе знаходзіцца шмат урадавых будынкаў[15][16].

Уезды па аўтамабільных дарогах з паўночна-ўсходняга напрамку былі перакрытыя вайскоўцамі[17].

Міністэрства абароны Гвінеі абвясціла аб тым, што напад удалося стрымаць[18][19].

Пазней у сетцы распаўсюдзіліся фатаграфіі, на якіх прэзідэнта Гвінеі Альфа Кандэ выводзяць з будынка[20], затым было апублікавана відэа, на якім прэзідэнт утрымліваецца вайскоўцамі[20][21][22][21][23]. Мяцежнікі заявілі, што прэзідэнту нічога не пагражае, акрамя таго, яму прадастаўлены доступ да лекараў[24].

Палкоўнік Мамады Думбуя ў звароце на дзяржаўным тэлеканале RTG (фр. Radio Télévision Guinéenne) абвясціў аб роспуску парламента, адмене канстытуцыі і закрыцці паветраных і сухапутных межаў краіны як мінімум на тыдзень[25][26].

Паступалі паведамленні аб тым, што гвінейцы выйшлі на вуліцы і масава віталі пераварот[27][28][29][30]. Як меркавалася, пераварот быў справакаваны спробай урада звольніць высокапастаўленага супрацоўніка спецназа[31].

Мяцежнікі абвясцілі аб каменданцкай гадзіне з 19:00 5 верасня на ўсёй тэрыторыі дзяржавы[32]. Увечары 5 верасня мяцежнікі заявілі аб поўным кантролі над Канакры і ўзброенымі сіламі[27].

6 верасня межы дзяржавы былі адкрыты[33].

НаступствыПравіць

З-за перавароту быў адкладзены адборачны матч чэмпіянату свету па футболе 2022 паміж Гвінеяй і Марока, запланаваны на 6 верасня[34]. Зборная Марока была эвакуіравана ў аэрапорт[35][36].

Каля 20 % алюмінія, вырабляемага з баксітаў, здабываецца ў Гвінеі[37][38][39]. Пераварот прывёў да павышэння коштаў на алюміній, якія падняліся да рэкордных значэнняў — $ 2 761 за тону[40][41][42].

Маскоўскі футбольны клуб «Лакаматыў» паведаміў пра знаходжанне ў Гвінеі свайго нападніка Франсуа Камано, які не мог пакінуць дзяржаву з-за закрытых межаў, і прыкладанні ўсіх намаганняў для яго вяртання[43].

Гл. таксамаПравіць

ЗноскіПравіць

  1. Tentative de coup d’Etat en Guinée, des putschistes affirment détenir le président Alpha Condé (2021-09-05). Праверана 6 верасня 2021.
  2. Guinea: Soldiers claim to have seized power and dissolved government as president 'detained' (англ.) .
  3. Президент Гвинеи Альфа Конде переизбран на второй срок (руск.)  (17 кастрычніка 2015).
  4. Guinea military officials say they have detained the president and taken control of the country . Праверана 6 верасня 2021.
  5. Guinea elections: Alpha Condé wins third term amid violent protests (2020-10-24). Праверана 6 верасня 2021.
  6. Альфа Конде побеждает на президентских выборах в Гвинее.
  7. В ходе беспорядков в Гвинее погибли 10 человек (руск.) .
  8. Guinée : tout savoir sur le coup d’Etat contre Alpha Condé (5 верасня 2021).
  9. Guinée : le prix du pain toujours en hausse malgré l’injonction du chef de l’Etat (fr-FR) (25 студзеня 2021).
  10. Prix du pain/Voici pourquoi Alpha Condé a fait changer d’avis « Big Up » (фр.)  (19 студзеня 2021).
  11. Guinée/N’Zérékoré : pénurie de pain dans la ville sur fond de désaccord entre autorités et boulangers (en-US) (22 сакавіка 2021).
  12. N’Zérékoré : les boulangers autorisés finalement à vendre le pain à 4000 francs (фр.)  (3 красавіка 2021).
  13. Guinea in turmoil as soldiers claim power, announce curfew (англ.) .
  14. AFP: в центре Конакри слышна стрельба.
  15. Guinean soldiers claim to have seized power in coup attempt (англ.)  (5 верасня 2021).
  16. В Гвинее свергли президента, обнулившего сроки . Праверана 6 верасня 2021.
  17. СМИ: войска частично блокировали столицу Гвинеи.
  18. Guinea soldiers say they have seized power (англ.)  (6 верасня 2021).
  19. Минобороны Гвинеи сообщило о проведении операций против мятежников.
  20. 20,0 20,1 Госпереворот в Гвинее: военные арестовали президента Конде (руск.) .
  21. 21,0 21,1 Coup d’État en Guinée : ce que l’on sait du putsch qui a renversé Alpha Condé – Jeune Afrique (фр.)  (5 верасня 2021).
  22. Soldiers detain Guinea's president, dissolve government (англ.)  (5 верасня 2021).
  23. Опубликовано видео с президентом Гвинеи после госпереворота (руск.) .
  24. Мятежники в Гвинее утверждают, что удерживают президента Конде (ru-RU).
  25. СМИ: в Гвинее приостановили действие конституции и распустили парламент.
  26. Глава мятежников в Гвинее объявил о роспуске правительства (руск.) .
  27. 27,0 27,1 Coup d’État en Guinée, le président Alpha Condé capturé par les putschistes (фр.) .
  28. Elite Guinea army unit says it has toppled president (англ.)  (6 верасня 2021).
  29. Гвинейцы восторженно празднуют смену власти. Видео (руск.) .
  30. В Гвинее сторонники путчистов вышли на улицы (руск.) .
  31. Guinea soldiers claim to have seized control in attempted coup (2021-09-05). Праверана 6 верасня 2021.
  32. Военные мятежники в Гвинее объявили комендантский час (руск.) .
  33. СМИ: Внешние границы Гвинеи открылись для коммерческих и гуманитарных рейсов.
  34. Матч отбора к чемпионату мира между сборными Гвинеи и Марокко отложен (руск.) .
  35. Guinea-Morocco qualifier off after coup d'etat (англ.)  (5 верасня 2021).
  36. Guinea World Cup Qualifier Postponed Due to Military Coup (en-us).
  37. Дерипаска предупредил о встряске на рынке алюминия из-за ситуации в Гвинее (руск.) .
  38. Российский миллиардер предсказал рынку алюминия встряску из-за путча в Гвинее (руск.) .
  39. Дерипаска предсказал встряску на рынке алюминия из-за переворота в Гвинее (руск.) .
  40. Стоимость алюминия побила 10-летние максимумы на фоне беспорядков в Гвинее.
  41. Aluminum Jumps Again as Guinea Coup Adds to Supply Worries (2021-09-06). Праверана 6 верасня 2021.
  42. Переворот в Гвинее привел к росту мировых цен на алюминий (руск.)  (6 верасня 2021).
  43. "Локомотив" прилагает все усилия для возвращения футболиста Камано из Гвинеи.